Doomscrolling a zdrowie psychiczne. Tomasz Rożek wyjaśnia, dlaczego ciągłe czytanie złych wiadomości szkodzi

Tekst opracowano z wykorzystaniem AI.

Ciągłe sprawdzanie wiadomości o wojnach, tragediach, konfliktach i kryzysach może wiązać się z pogorszeniem samopoczucia, nasilonym lękiem oraz problemami ze snem. Zjawisko to określa się jako doomscrolling. Tomasz Rożek z kanału Nauka. To Lubię wyjaśnia, dlaczego negatywne informacje tak silnie przyciągają naszą uwagę, co na ten temat mówią badania naukowe i dlaczego warto czasami odłożyć telefon.

9 listopada 2026 roku na kanale YouTube Nauka. To Lubię ukazał się materiał „Doomscrolling nas NISZCZY. Co możemy zrobić?”.

W filmie Tomasz Rożek omawia mechanizmy psychologiczne i biologiczne związane z intensywnym śledzeniem negatywnych informacji.

Punktem wyjścia są codzienne doniesienia o konfliktach, wydarzeniach politycznych, katastrofach i innych sytuacjach budzących silne emocje.

Autor stawia pytanie: dlaczego tak trudno przestać sprawdzać złe wiadomości, nawet gdy wyraźnie pogarszają nasze samopoczucie?

Czym jest doomscrolling?

Doomscrolling to nawyk uporczywego przeglądania niepokojących informacji, często pomimo odczuwania stresu, zmęczenia lub przygnębienia.

Może polegać na wielokrotnym sprawdzaniu portali informacyjnych, mediów społecznościowych i powiadomień w smartfonie.

Charakterystyczne jest poczucie, że trzeba przeczytać jeszcze jedną wiadomość, obejrzeć kolejne nagranie albo sprawdzić najnowszy rozwój wydarzeń.

Problem polega na tym, że zdobywanie kolejnych informacji nie zawsze zmniejsza niepokój.

Czasami działa odwrotnie – skłania do dalszego poszukiwania potencjalnych zagrożeń.

Dlaczego mózg mocniej reaguje na złe wiadomości?

Tomasz Rożek wyjaśnia to zjawisko, odwołując się do mechanizmu określanego jako negativity bias, czyli tendencja do silniejszego reagowania na bodźce negatywne.

Z perspektywy ewolucyjnej szybkie dostrzeganie niebezpieczeństwa zwiększało szanse na przetrwanie.

Przegapienie potencjalnego zagrożenia mogło mieć poważniejsze konsekwencje niż fałszywy alarm.

Dlatego informacje o niebezpieczeństwie potrafią przyciągać uwagę silniej niż neutralne wiadomości.

Współcześnie mechanizm ten działa również podczas przeglądania internetu.

Nagłówek o katastrofie, konflikcie czy zagrożeniu może wywołać silniejszą reakcję emocjonalną niż wiadomość o pozytywnym wydarzeniu.

Ciało migdałowate, kortyzol i reakcja stresowa

W filmie omówiono także biologiczne podłoże reakcji na zagrożenie.

Istotną rolę w przetwarzaniu bodźców emocjonalnych odgrywa ciało migdałowate, współpracujące z innymi strukturami mózgu, w tym z podwzgórzem.

Gdy organizm rozpoznaje zagrożenie, mogą uruchamiać się mechanizmy odpowiedzi stresowej związane między innymi z adrenaliną i kortyzolem.

To część reakcji nazywanej potocznie „walcz lub uciekaj”.

Organizm zwiększa czujność i przygotowuje się do działania.

W przypadku rzeczywistego, krótkotrwałego niebezpieczeństwa reakcja ta może mieć znaczenie ochronne.

Problem pojawia się wtedy, gdy stresujące bodźce powtarzają się bardzo często.

Czy czytanie wiadomości utrzymuje organizm w napięciu?

Rożek zwraca uwagę, że współczesny odbiorca może wielokrotnie w ciągu dnia doświadczać silnych emocji związanych z wiadomościami.

Chociaż wydarzenia często rozgrywają się daleko od niego, ich opisy i obrazy mogą wywoływać realny niepokój.

Przewlekły stres może wpływać na sen, koncentrację i codzienne funkcjonowanie.

Nie oznacza to jednak, że każda przeczytana negatywna wiadomość wywołuje mierzalny wyrzut kortyzolu albo prowadzi do trwałego uszkodzenia mózgu.

Reakcje zależą od wielu czynników, w tym indywidualnej podatności na stres i rodzaju odbieranych treści.

Badania po zamachu w Bostonie. Czy media mogą wywoływać silniejszy stres niż bezpośrednie doświadczenie?

Jednym z najważniejszych fragmentów filmu jest omówienie amerykańskich badań nad wpływem relacji medialnych z tragicznych wydarzeń.

W tym kontekście istotne są prace Roxane Cohen Silver, E. Alison Holman oraz Dany Rose Garfin.

Badaczki analizowały reakcje psychologiczne na zbiorowe tragedie, w tym zamachy z 11 września 2001 roku oraz zamach podczas maratonu w Bostonie w 2013 roku.

W badaniu dotyczącym Bostonu sprawdzano między innymi związek między intensywnością kontaktu z relacjami medialnymi a objawami ostrego stresu.

Ponad sześć godzin wiadomości dziennie

Wyniki opublikowane w czasopiśmie „Proceedings of the National Academy of Sciences” wskazały, że osoby śledzące wiadomości związane z zamachem przez co najmniej sześć godzin dziennie w pierwszym tygodniu po wydarzeniu wykazywały silniejsze objawy ostrego stresu niż osoby bezpośrednio narażone na zdarzenie, w porównaniu zastosowanym przez badaczy.

To istotny wynik, ale wymaga właściwej interpretacji.

Nie oznacza, że oglądanie wiadomości jest zawsze bardziej traumatyczne niż bezpośrednie uczestnictwo w tragedii.

Badanie wykazało zależność w określonej populacji i konkretnych okolicznościach.

Źródło naukowe: Holman, Garfin i Silver, „Media’s role in broadcasting acute stress following the Boston Marathon bombings”, PNAS, 2014.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24324161/

Metaanaliza z 2026 roku – 44 badania nad doomscrollingiem

W materiale Nauka. To Lubię przywołano również metaanalizę opublikowaną w 2026 roku.

Opracowanie zatytułowane „Doomscrolling, mental health, and psychological well-being in adolescents and adults: a systematic review and meta-analysis” objęło 44 badania.

Autorzy stwierdzili, że większe nasilenie doomscrollingu było powiązane z:

Wyższym poziomem lęku.
Większym nasileniem objawów depresyjnych.
Silniejszym dystresem psychicznym.
Niższym dobrostanem psychicznym.
Mniejszą satysfakcją z życia.

Nie wszystkie 44 badania weszły do głównych analiz statystycznych. Do pięciu podstawowych metaanaliz wykorzystano wyniki 21 badań.

Czy doomscrolling powoduje depresję?

To ważne rozróżnienie.

Badacze wykazali korelacje, ale nie potwierdzili związku przyczynowo-skutkowego.

Nie można więc na podstawie tej metaanalizy stwierdzić, że doomscrolling sam w sobie wywołuje depresję.

Możliwe jest również, że osoby już odczuwające wysoki poziom lęku częściej poszukują niepokojących informacji.

Autorzy publikacji wskazali ponadto na znaczną różnorodność wyników oraz bardzo niską pewność dowodów w analizowanych kategoriach.

Mimo tych ograniczeń badanie stanowi istotny argument za dalszym analizowaniem relacji między sposobem korzystania z mediów a zdrowiem psychicznym.

Źródło naukowe: Li i Yin, „Frontiers in Psychology”, 2026.

https://doi.org/10.3389/fpsyg.2026.1893800

Dlaczego stres zachęca do czytania kolejnych złych wiadomości?

Tomasz Rożek omawia mechanizm błędnego koła, w którym niepokój może skłaniać do szukania kolejnych informacji.

Osoba obawiająca się zagrożenia próbuje dowiedzieć się jak najwięcej, licząc na zwiększenie poczucia kontroli.

Jednak następne wiadomości mogą dostarczać nowych powodów do obaw.

Powstaje cykl:

Pojawia się niepokojąca wiadomość.
Odbiorca odczuwa stres i niepewność.
Zaczyna intensywniej sprawdzać informacje.
Trafia na kolejne niepokojące treści.
Odczuwany niepokój może się nasilać.

W filmie podkreślono, że mechanizm ten bywa szczególnie trudny do przerwania u osób wrażliwych na zagrożenia lub wcześniej doświadczających silnego lęku.

Problematyczne konsumowanie wiadomości – badania Bryana McLaughlina

Kolejne omawiane zagadnienie to problematic news consumption, czyli problematyczne konsumowanie wiadomości.

Pojęcie to opisano między innymi w badaniu Bryana McLaughlina, Melissy R. Gotlieb i Devina J. Millsa z Texas Tech University.

Autorzy analizowali zachowania związane z nadmiernym zaangażowaniem w śledzenie informacji.

Problem pojawia się wtedy, gdy wiadomości zajmują coraz więcej uwagi, utrudniają regulowanie emocji i zaczynają zakłócać codzienne funkcjonowanie.

Wyniki wskazały na związek problematycznego konsumowania wiadomości z gorszym samopoczuciem psychicznym i fizycznym.

Źródło naukowe: „Caught in a Dangerous World: Problematic News Consumption and Its Relationship to Mental and Physical Ill-Being”, Health Communication.

https://doi.org/10.1080/10410236.2022.2106086

Doomscrolling a relacje społeczne i zaufanie

W materiale poruszono również możliwe konsekwencje społeczne intensywnego kontaktu z negatywnymi treściami.

Rożek wskazuje między innymi na:

Obniżenie zaufania do innych ludzi.
Wzrost drażliwości i napięcia.
Osłabienie poczucia nadziei.
Wycofywanie się z kontaktów społecznych.
Problemy z koncentracją i snem.
Postrzeganie świata jako bardziej niebezpiecznego.

Nie należy traktować tych reakcji jako nieuchronnych skutków czytania wiadomości.

Stanowią one potencjalne konsekwencje nadmiernego stresu i problematycznego korzystania z mediów, których nasilenie jest indywidualne.

Jak ograniczyć doomscrolling i odzyskać kontrolę nad informacjami?

Głównym przesłaniem filmu jest zachęta do świadomego ograniczania nieprzerwanego kontaktu z negatywnymi wiadomościami.

Rożek podkreśla, że odpoczynek od mediów nie oznacza ignorowania rzeczywistości.

Chodzi o to, aby informacje nie zajmowały całej uwagi i nie zaburzały codziennego funkcjonowania.

W praktyce pomocne mogą być następujące nawyki:

Wyznaczanie konkretnych pór na sprawdzanie wiadomości.
Wyłączanie zbędnych powiadomień z portali i aplikacji.
Unikanie wielogodzinnego przeglądania doniesień przed snem.
Korzystanie z ograniczonej liczby rzetelnych źródeł.
Robienie regularnych przerw od ekranu.
Poświęcanie czasu na aktywność fizyczną, odpoczynek i kontakty z bliskimi.

Są to praktyczne sposoby zarządzania korzystaniem z mediów, a nie gwarantowane metody leczenia zaburzeń psychicznych.

Jeśli niepokój lub problemy ze snem utrzymują się i utrudniają codzienne funkcjonowanie, warto skonsultować się ze specjalistą.

Nauka. To Lubię – obejrzyj film Tomasza Rożka o doomscrollingu

Materiał jest dostępny na oficjalnym kanale Nauka. To Lubię w serwisie YouTube.

Tytuł oryginalny: Doomscrolling nas NISZCZY. Co możemy zrobić?

Kanał YouTube: Nauka. To Lubię

Scenariusz: Tomasz Rożek

Data publikacji: 9 listopada 2026 roku

Czas trwania: 8 minut 55 sekund

Tematyka: doomscrolling, stres, psychologia, mózg, zdrowie psychiczne

Oryginalny film: https://www.youtube.com/watch?v=bzvNFYoGBD0

W opisie nagrania podano również numery telefonów wsparcia:

800 70 2222 – Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym.

116 111 – telefon zaufania dla dzieci i młodzieży.

Treść artykułu opracowano na podstawie polskiej transkrypcji filmu oraz wskazanych publikacji naukowych. Wyniki badań przedstawiono z uwzględnieniem ich ograniczeń metodologicznych, oddzielając zależności statystyczne od potwierdzonych związków przyczynowych.