Opony zimowe, letnie czy całoroczne? Tomasz Rożek wyjaśnia, co naprawdę mówią badania [WIDEO]

Czy przy temperaturze 7°C trzeba koniecznie zmieniać opony? Czy ogumienie całoroczne jest równie bezpieczne jak sezonowe? Tomasz Rożek z kanału „Nauka. To Lubię” analizuje dane meteorologiczne, właściwości mieszanek gumowych i testy drogi hamowania. Okazuje się, że prawidłowy wybór opon zależy nie tylko od temperatury, ale również od stanu nawierzchni, stylu jazdy oraz warunków, w jakich najczęściej używamy samochodu.

Każdej jesieni kierowcy stają przed podobnym dylematem: kiedy zmienić opony na zimowe i czy w ogóle warto inwestować w dwa komplety ogumienia?

Zimy w Polsce stają się coraz cieplejsze, a pokrywa śnieżna w wielu regionach utrzymuje się krócej niż dawniej. Nie oznacza to jednak, że zimowe warunki drogowe przestały stanowić zagrożenie.

Na kanale YouTube „Nauka. To Lubię” Tomasz Rożek przygląda się zagadnieniu od strony naukowej. W materiale „Jak PRAWIDŁOWO wybrać opony? Nauka w tym pomoże!” omawia właściwości opon letnich, zimowych i wielosezonowych oraz znaczenie temperatury dla bezpieczeństwa jazdy.

Zobacz materiał Tomasza Rożka:

Kiedy zmienić opony na zimowe? Czy 7°C to rzeczywiście granica?

Jedną z najczęściej powtarzanych zasad dotyczących opon jest zalecenie ich wymiany, kiedy temperatura spada poniżej 7°C.

Ta wartość ma praktyczne znaczenie, ale nie należy traktować jej jako sztywnej granicy, przy której opony letnie nagle tracą przyczepność.

Właściwości ogumienia zmieniają się stopniowo i zależą od wielu czynników, takich jak:

skład mieszanki gumowej,
temperatura nawierzchni,
obecność deszczu, śniegu lub lodu,
konstrukcja i stan bieżnika,
konkretny model opony,
sposób prowadzenia samochodu.

W chłodnych warunkach zimowe mieszanki gumowe mogą zapewniać przewagę, szczególnie na śniegu i błocie pośniegowym.

Jednak na suchej nawierzchni dobre opony letnie nie muszą automatycznie przegrywać z zimowymi tylko dlatego, że termometr wskazuje mniej niż 7°C.

Wniosek: zamiast kierować się wyłącznie jedną temperaturą, należy uwzględniać prognozę pogody, porę podróży i rzeczywiste warunki na drodze.

Klimat w Polsce się ociepla. Czy opony zimowe nadal mają sens?

Tomasz Rożek zwraca uwagę na zmiany klimatyczne i ich wpływ na warunki drogowe.

Dane Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej potwierdzają wyraźny wzrost średniej temperatury powietrza w Polsce.

Według raportu IMGW za 2024 rok wzrost temperatury od 1951 roku szacowano na około 2,3°C.

W analizie lat 2019–2023 przywołanej w omówieniu filmu wskazano również, że średnia dobowa temperatura obszarowa poniżej 7°C występowała w Polsce przeciętnie przez około 144 dni rocznie.

Oznaczałoby to okres odpowiadający niemal pięciu miesiącom, choć rzeczywiste warunki w poszczególnych regionach kraju mogą znacząco się różnić.

Warto pamiętać, że nawet podczas łagodnej zimy mogą pojawiać się:

nocne przymrozki,
oblodzenie jezdni,
opady marznącego deszczu,
mokry śnieg i błoto pośniegowe,
duże różnice temperatur między dniem a nocą.

Samo ocieplenie klimatu nie eliminuje tych zagrożeń.

Czym różnią się opony zimowe od letnich?

Opona samochodowa jest zaawansowaną konstrukcją, a nie jedynie kawałkiem gumy z wyrzeźbionym bieżnikiem.

Przy jej produkcji wykorzystuje się różne rodzaje kauczuku, krzemionkę, oleje, żywice i inne składniki wpływające na właściwości jezdne.

Kluczowe znaczenie mają mieszanka gumowa oraz konstrukcja bieżnika.

Mieszanka gumowa

Opony letnie są opracowywane przede wszystkim z myślą o wyższych temperaturach.

Ich mieszanka i konstrukcja mają zapewniać odpowiednią przyczepność, stabilność prowadzenia oraz skuteczne hamowanie na suchej i mokrej nawierzchni w cieplejszych warunkach.

Opony zimowe wykorzystują rozwiązania umożliwiające zachowanie korzystnych właściwości przy niskich temperaturach.

Ma to szczególne znaczenie wtedy, gdy nawierzchnia jest pokryta śniegiem, lodem lub błotem pośniegowym.

Bieżnik i lamele

Drugą istotną różnicą jest rzeźba bieżnika.

Opony zimowe często mają większą liczbę drobnych nacięć, nazywanych lamelami.

Pomagają one uzyskać przyczepność na ośnieżonej nawierzchni.

Z kolei odpowiednio ukształtowane rowki bieżnika umożliwiają odprowadzanie wody i błota pośniegowego.

Na skuteczność opony wpływa jednak współdziałanie całej konstrukcji, dlatego sam wygląd bieżnika nie wystarcza do oceny jej jakości.

Droga hamowania: prawie 7 metrów różnicy między oponami

Jednym z najbardziej interesujących zagadnień omawianych w materiale są wyniki testów hamowania.

Polski Związek Przemysłu Oponiarskiego przytacza porównanie przeprowadzone na mokrej nawierzchni przy temperaturze około 6°C.

Samochód rozpędzono do 85 km/h, a następnie przeprowadzono hamowanie.

Wyniki przytoczonego testu

Rodzaj opon	Droga hamowania
Zimowe	39,5 m
Letnie	Ponad 46 m

W tym konkretnym porównaniu różnica wyniosła niemal 7 metrów na korzyść opon zimowych.

To dystans większy niż długość wielu samochodów osobowych.

Kilka metrów podczas awaryjnego hamowania może zdecydować o tym, czy pojazd zatrzyma się przed przeszkodą.

Trzeba jednak pamiętać, że jest to wynik określonego testu, a nie uniwersalna różnica obowiązująca dla każdej opony, samochodu i nawierzchni.

Inne modele ogumienia oraz odmienne warunki pogodowe mogą przynieść różne rezultaty.

M+S i 3PMSF – co oznaczają symbole na oponach?

Wybierając opony zimowe lub wielosezonowe, warto zwrócić uwagę na oznaczenia umieszczone na ich bocznej ścianie.

Dwa najbardziej rozpoznawalne symbole to M+S oraz 3PMSF.

M+S – błoto i śnieg

Skrót M+S pochodzi od angielskich słów „Mud and Snow”, czyli błoto i śnieg.

Samo oznaczenie M+S nie stanowi potwierdzenia zaliczenia znormalizowanego testu przyczepności na śniegu wymaganego dla symbolu 3PMSF.

Nie powinno więc być traktowane jako wystarczający dowód osiągów zimowych.

3PMSF – góra z trzema szczytami i płatkiem śniegu

Symbol 3PMSF, określany również jako symbol alpejski, oznacza oponę spełniającą wymagania homologacyjne dotyczące przyczepności na śniegu.

Można go rozpoznać po rysunku trzech górskich szczytów z płatkiem śniegu.

Oznaczenie to jest ważnym kryterium podczas wyboru ogumienia zimowego i całorocznego.

3PMSF potwierdza spełnienie określonych wymagań na śniegu, ale nie gwarantuje, że opona będzie równie dobra we wszystkich warunkach drogowych.

Dwa modele z tym samym oznaczeniem mogą znacząco różnić się drogą hamowania na mokrej nawierzchni, prowadzeniem na suchym asfalcie czy odpornością na zużycie.

Jak czytać etykietę UE przy zakupie opon?

W Unii Europejskiej opony samochodowe objęte systemem etykietowania mają oznaczenia ułatwiające porównywanie ich właściwości.

Etykieta pozwala sprawdzić przede wszystkim:

Efektywność paliwową – związaną z oporami toczenia.
Przyczepność na mokrej nawierzchni – istotną z punktu widzenia hamowania.
Zewnętrzny hałas toczenia – podawany w decybelach.
Przyczepność na śniegu – jeśli opona spełnia odpowiednie wymagania.
Przyczepność na lodzie – w przypadku opon objętych takim oznaczeniem.

Klasy efektywności paliwowej i przyczepności na mokrej nawierzchni przedstawia się w skali od A do E.

Warto zwracać uwagę szczególnie na parametr hamowania na mokrym asfalcie, ponieważ opady deszczu stanowią częsty element jesiennej i zimowej pogody w Polsce.

Etykieta nie zastępuje jednak pełnego testu drogowego. Nie przedstawia wszystkich parametrów, takich jak zachowanie na suchym asfalcie, trwałość czy precyzja prowadzenia.

Opony całoroczne – czy warto zrezygnować z dwóch kompletów?

Opony wielosezonowe stają się alternatywą dla sezonowej wymiany ogumienia.

Ich konstrukcja łączy cechy opon letnich i zimowych, ale wymaga pogodzenia różnych, czasem sprzecznych oczekiwań.

Dla kogo opony całoroczne mogą być dobrym wyborem?

Przede wszystkim dla kierowców, którzy:

poruszają się głównie po mieście,
pokonują umiarkowane roczne przebiegi,
korzystają przede wszystkim z regularnie utrzymywanych dróg,
jeżdżą spokojnie i przewidywalnie,
mogą ograniczyć podróże podczas silnych opadów śniegu lub gołoledzi.

Dobre opony całoroczne mogą zapewniać wystarczające właściwości w wielu codziennych sytuacjach.

Nie oznacza to jednak, że każdy model wielosezonowy będzie równie bezpieczny.

W testach ADAC z 2026 roku stwierdzono znaczne różnice jakościowe pomiędzy poszczególnymi modelami ogumienia całorocznego.

Kiedy lepiej wybrać dwa komplety sezonowe?

Opony letnie i zimowe mogą być korzystniejszym rozwiązaniem, jeśli kierowca:

regularnie pokonuje długie trasy,
często jeździ autostradami i drogami ekspresowymi,
porusza się po górskich drogach,
musi wyjeżdżać niezależnie od pogody,
prowadzi samochód podczas intensywnych opadów śniegu,
oczekuje wysokich osiągów zarówno latem, jak i zimą.

W takich sytuacjach wyspecjalizowane ogumienie może zapewniać większy margines bezpieczeństwa.

Czy opony całoroczne naprawdę są bezobsługowe?

Jednym z mitów dotyczących ogumienia wielosezonowego jest przekonanie, że po jego zakupie można zapomnieć o regularnej kontroli kół.

Brak konieczności sezonowej wymiany opon nie oznacza braku obsługi.

Opony całoroczne wymagają między innymi:

regularnego sprawdzania ciśnienia,
kontroli głębokości bieżnika,
oceny ewentualnych uszkodzeń,
okresowego sprawdzania wyważenia kół,
kontroli geometrii zawieszenia, gdy występują objawy nieprawidłowości,
rotacji opon między osiami, jeśli dopuszcza ją producent pojazdu.

Zaniedbania mogą prowadzić do nierównomiernego zużycia bieżnika i pogorszenia właściwości jezdnych.

Ile bieżnika powinny mieć opony zimowe i wielosezonowe?

W Polsce obowiązujące przepisy przewidują minimalną głębokość bieżnika wynoszącą zasadniczo 1,6 mm dla opon bez wskaźników granicznego zużycia.

Nie oznacza to jednak, że opona zimowa o tak płytkim bieżniku nadal zapewnia odpowiednie osiągi na śniegu.

Ze względów bezpieczeństwa organizacje motoryzacyjne, w tym ADAC, zalecają wymianę opon zimowych i wielosezonowych przed spadkiem głębokości bieżnika poniżej około 4 mm.

Dla opon letnich zalecany zapas jest mniejszy i wynosi około 3 mm.

Warto również pamiętać, że nawet opona z głębokim bieżnikiem nie powinna być użytkowana, jeśli ma uszkodzoną strukturę, niebezpieczne pęknięcia lub wybrzuszenia.

Czy w Polsce trzeba obowiązkowo zmieniać opony na zimowe?

W Polsce nie obowiązuje ogólny ustawowy nakaz sezonowej wymiany opon letnich na zimowe w samochodach osobowych.

Kierowca musi jednak zadbać o odpowiedni stan techniczny pojazdu i dostosować sposób jazdy do warunków drogowych.

Brak prawnego obowiązku nie oznacza, że jazda na letnich oponach po śniegu lub lodzie jest dobrym pomysłem.

Przed wyjazdem za granicę warto także sprawdzić miejscowe przepisy, ponieważ w niektórych państwach wymagane jest odpowiednie ogumienie zimowe w określonych warunkach lub terminach.

Jak wybrać odpowiednie opony? Najważniejsze wnioski

Materiał „Nauka. To Lubię” pokazuje, że wybór opon powinien być świadomą decyzją, a nie wyłącznie przyzwyczajeniem do sezonowej wizyty u wulkanizatora.

Najważniejsze kwestie to:

Nie traktuj 7°C jako magicznej granicy. Oceniaj temperaturę razem z warunkami nawierzchni.
Sprawdzaj oznaczenie 3PMSF. Jest istotne przy zakupie opon przeznaczonych do zimowych warunków.
Porównuj drogę hamowania. Różnice między oponami mogą mieć realne znaczenie dla bezpieczeństwa.
Dopasuj ogumienie do stylu jazdy. Innych właściwości potrzebuje kierowca miejski, a innych osoba regularnie podróżująca w góry.
Nie zapominaj o stanie technicznym. Ciśnienie, bieżnik i brak uszkodzeń są równie ważne jak rodzaj opony.
Korzystaj z niezależnych testów. Sam symbol homologacyjny lub wysoka cena nie gwarantują najlepszych osiągów.

Tomasz Rożek wyjaśnia, jak dobrać opony do współczesnych warunków

Ocieplający się klimat nie sprawia, że wszystkie opony stają się jednakowo skuteczne.

Różnice w konstrukcji bieżnika, składzie mieszanek i zachowaniu na różnych nawierzchniach nadal odgrywają istotną rolę.

Dla części kierowców dobre opony całoroczne będą rozsądnym rozwiązaniem. Osoby często podróżujące w trudnych warunkach mogą natomiast więcej zyskać na korzystaniu z osobnych kompletów letnich i zimowych.

Najważniejsze jest nie to, czy opona nazywa się zimową lub całoroczną, lecz czy jej rzeczywiste właściwości odpowiadają warunkom, w jakich samochód jest użytkowany.

Pełne wyjaśnienie Tomasza Rożka, wraz z omówieniem badań oraz danych meteorologicznych, znajduje się w materiale wideo zamieszczonym powyżej.

Źródła uzupełniające: IMGW-PIB – „Klimat Polski 2024”; Polski Związek Przemysłu Oponiarskiego – materiały o testach hamowania; rozporządzenie UE 2020/740 dotyczące etykietowania opon; ADAC – testy opon całorocznych 2026.