Atak Stanów Zjednoczonych i Izraela na Iran to dla Moskwy potężny wstrząs geopolityczny. Iran od lat 90. pozostaje kluczowym partnerem strategicznym Rosji, a oba kraje łączy nie tylko ścisła współpraca gospodarcza, ale przede wszystkim wspólny cel: demontaż zachodniego ładu międzynarodowego. Marek Menkiszak, kierownik zespołu rosyjskiego OSW, analizuje, jak Władimir Putin zamierza odpowiedzieć na tę eskalację.
Ostra retoryka i wściekłość Putina
Pierwsze reakcje Kremla nadeszły z opóźnieniem, co sugeruje, że rosyjski MSZ musiał czekać na bezpośrednie instrukcje z góry. Gdy już się pojawiły, były wyjątkowo ostre:
- Oficjalne potępienie: Rosja nazwała atak „niesprowokowanym aktem agresji” i „awanturą Waszyngtonu”, która zagraża stabilności całego regionu.
- Osobista reakcja Putina: W depeszy kondolencyjnej po śmierci przywódcy Iranu, Alego Chameneiego, rosyjski dyrektor użył sformułowań o „cynicznym zabójstwie” naruszającym wszelkie normy moralne. Eksperci porównują tę wściekłość do reakcji Putina na śmierć Muammara Kaddafiego w 2011 roku.
Dylemat Kremla: Czy Trump to wciąż szansa?
Wydarzenia w Iranie kazały Moskwie zrewidować postrzeganie polityki Donalda Trumpa. Rosja stoi przed poważnym pytaniem: czy nowa administracja USA jest szansą na osłabienie zachodnich sojuszy, czy bezpośrednim zagrożeniem dla reżimu putinowskiego? Brutalna skuteczność siłowa Amerykanów pokazała, że Waszyngton nie waha się przekraczać „niepisanych granic” w obronie swoich interesów.
Możliwe scenariusze odpowiedzi Rosji
Rosja, wykazując na razie militarną bezsilność wobec działań USA w Iranie, będzie szukać sposobów na zademonstrowanie swojej siły w innych obszarach:
- Działania hybrydowe: Możliwa eskalacja prowokacji wymierzonych w sojuszników USA, w tym państwa NATO, jednak bez bezpośredniej agresji zbrojnej.
- Szantaż nuklearny: Rosja może przeprowadzić spektakularne ćwiczenia z użyciem broni jądrowej lub nawet test na poligonie, aby przypomnieć światu o swoim potencjale mocarstwowym.
- Eskalacja na Ukrainie: Kreml może uznać zabójstwo przywódcy Iranu za „zielone światło” do podjęcia radykalnych kroków wobec ukraińskich władz, w tym prób zamachów na najwyższych szczeblach.
- Ofensywa dyplomatyczna: Moskwa będzie próbowała kapitalizować nastroje antyamerykańskie wśród państw Globalnego Południa, przedstawiając USA jako destabilizatora światowego pokoju.
Rosja liczy również na to, że USA uwikłają się w przewlekły konflikt lądowy na Bliskim Wschodzie, co odciągnęłoby uwagę i zasoby Waszyngtonu od wspierania Ukrainy. Jednocześnie spodziewane jest ochłodzenie w negocjacjach rosyjsko-amerykańskich, w których Moskwa może teraz postawić twarde ultimatum.
Atak na Iran to atak na ważnego partnera Rosji w regionie. Co zrobi z tym Rosja? Jak wpłynie to na relacje Rosja-USA? Co dalej z negocjacjami odnośnie Ukrainy? Jaka może być reakcja Rosjan? Na te i inne pytania odpowiada Marek Menkiszak, kierownik Zespołu Rosyjskiego OSW.
Instagram OSW: https://instagram.com/osw_pl (link bezpośredni czasem nie działa, w Instagramie można znaleźć nas wpisując osw_pl)
Podcast OSW: https://open.spotify.com/show/4rlctzUjrEtXKZM8Hd8gwO?si=fe9a4b7025454dfa
Anglojęzyczny kanał OSW: https://www.youtube.com/@centreforeasternstudies
Strona OSW z analizami i obszernymi tekstami: www.osw.waw.pl
źródło: youtube/ OSW – Ośrodek Studiów Wschodnich





