Wielki Powrót na Księżyc: Czego NASA Szuka w Misji Artemis 2?

Po raz pierwszy od ponad półwiecza przedstawiciele gatunku Homo sapiens opuszczą bezpieczną osłonę ziemskiej magnetosfery. Od czasu zakończenia programu Apollo w 1972 roku, ludzkość nie odczuła grawitacji innego ciała niebieskiego. Zmienić to ma misja Artemis 2, która stanowi kolejny, niezwykle ważny krok w kierunku trwałej eksploracji kosmosu. Co kryje się za tym ambitnym i niepozbawionym kontrowersji projektem?

Architektura powrotu: Behemot SLS i taksówka Orion

Głównymi aktorami księżycowego teatru w misji Artemis 2 są dwa kluczowe elementy sprzętowe:

Rakieta SLS (Space Launch System) – potężna rakieta nośna, której zadaniem jest wyniesienie statku kosmicznego poza orbitę okołoziemską.
Statek Orion – pełniący funkcję kosmicznej „taksówki”, zaprojektowany z myślą o długotrwałych misjach załogowych.

Warto podkreślić, że w ramach Artemis 2 astronauci nie wylądują na powierzchni Srebrnego Globu. Zabranie lądownika nie jest planowane – misja ograniczy się do pojedynczego przelotu wokół Księżyca po trajektorii swobodnego powrotu. Oznacza to, że po odpowiednim rozpędzeniu, to sama grawitacja naszego satelity „zawrzuci” statek z powrotem w stronę Ziemi.

Kto weźmie udział w historycznym locie?

Na pokładzie Oriona znajdzie się czteroosobowa, międzynarodowa załoga:

Gregory Reid Wiseman (USA) – dowódca wyprawy, doświadczony astronauta i były szef biura astronautów NASA.
Victor Glover (USA) – pilot, weteran pierwszej operacyjnej misji statku Crew Dragon.
Christina Koch (USA) – specjalistka misji, posiadaczka rekordu najdłuższego pojedynczego lotu kosmicznego zrealizowanego przez kobietę.
Jeremy Hansen (Kanada) – specjalista misji, debiutant wybrany ze względu na ogromne doświadczenie szkoleniowe i pilotażowe.

Wykorzystując specyficzną trajektorię, NASA celuje w pobicie rekordu odległości lotu załogowego od Ziemi, ustanowionego (nieintencjonalnie) przez uszkodzoną misję Apollo 13.

Kosmiczna geopolityka i nowe zasady gry

Program Artemis to coś znacznie więcej niż tylko odświeżona wersja programu Apollo. Głównym celem nie jest już wyłącznie wbicie amerykańskiej flagi, lecz budowa trwałej infrastruktury i zapewnienie stałej obecności ludzi na Księżycu.

Projekt ma charakter międzynarodowy, czego fundamentem są Artemis Accords – porozumienie promujące zasady pokojowej współpracy i komercyjnej eksploatacji zasobów kosmicznych (podpisane m.in. przez Polskę). Trzeba jednak pamiętać, że do paktu nie dołączyły m.in. Chiny i Rosja, które rozwijają własny projekt bazy księżycowej (ILRS). Wskazuje to na nieuchronną konfrontację geopolityczną i wyścig o wpływy poza naszą planetą.

Co załoga będzie robić przez 10 dni lotu?

Głównym zadaniem Artemis 2 jest walidacja technologii przed misją lądującą (Artemis 3). Do najważniejszych punktów harmonogramu należą:

Operacje zbliżeniowe na orbicie: Testy ręcznego sterowania statkiem w pobliżu odrzuconego drugiego stopnia rakiety (ICPS). To kluczowe sprawdzenie procedur na wypadek awarii systemów automatycznego dokowania.
Test systemu podtrzymywania życia (ECLSS): Orion po raz pierwszy zabierze na pokład ludzi, co pozwoli sprawdzić rzeczywiste działanie systemów wentylacji, kontroli temperatury i usuwania dwutlenku węgla.
Badania medyczne i radiacyjne: Załoga będzie monitorowana pod kątem wpływu silnego promieniowania kosmicznego na zdrowie na poziomie komórkowym. Detektory stworzą również trójwymiarową mapę promieniowania w kapsule.
Nowoczesna łączność: Przetestowany zostanie system Orion Optical Communication (O2O) bazujący na przesyłaniu danych za pomocą laserów, co ma znacząco zwiększyć przepustowość komunikacji.

Cienie na Srebrnym Globie: Ryzyko i ogromne koszty

Mimo ekscytujących perspektyw, projekt nie jest wolny od poważnych problemów:

Wątpliwości wokół osłony termicznej: Podczas bezzałogowego lotu Artemis 1, powłoka ablacyjna Oriona uległa nieprzewidzianej, niebezpiecznej erozji i odpryskiwaniu. Mimo to, NASA zdecydowała się na zastosowanie tej samej osłony w misji załogowej, zmieniając jedynie kąt wejścia w atmosferę. Eksperci, w tym weteran NASA dr Charles Camarda, otwarcie krytykują tę decyzję, porównując ją do lekceważenia ryzyka przed katastrofami promów Challenger i Columbia.
Koszty i “recykling”: Budowa rakiety SLS kosztowała dziesiątki miliardów dolarów, a jeden start wycenia się na ponad 4 miliardy dolarów. Projekt jest często krytykowany jako narzędzie polityczne wymuszone przez Kongres w celu utrzymania miejsc pracy. Z tego powodu rakieta bazuje w dużej mierze na odzyskanych, przestarzałych komponentach z programu wahadłowców (m.in. silniki RS-25).

Misja Artemis 2 to przedsięwzięcie obarczone potężnym ryzykiem, ale i niosące ogromną nagrodę. Czwórka astronautów z pełną świadomością stawia na szali własne życie w imię nauki, postępu i niezaspokojonej potrzeby ludzkości do przesuwania horyzontów. Pozostaje nam trzymać za nich kciuki.

Rakieta SLS wystartowała, a misja Artemis II oficjalnie się rozpoczęła! 🚀 Po raz pierwszy od 1972 roku astronauci opuścili bezpieczną osłonę ziemskiej magnetosfery, aby poczuć grawitację innego ciała niebieskiego.

W dzisiejszym filmie przyglądamy się temu, jak dokładnie będzie przebiegać ta historyczna wyprawa i jakie cele stoją przed czteroosobową załogą, w której skład wchodzą Gregory Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch oraz Jeremy Hansen.

Jak będzie przebiegać misja i co jest jej celem?
– Testy na orbicie HEO: Zanim statek Orion wyruszy w stronę Księżyca, załoga spędzi czas na wysoce eliptycznej orbicie Ziemi, gdzie przetestuje m.in. ręczne sterowanie statkiem względem odłączonego stopnia rakiety oraz sprawdzi w praktyce działanie systemu podtrzymywania życia (ECLSS).

– Trajektoria powrotu swobodnego i bicie rekordów: Astronauci nie wylądują na Księżycu, ani nie wejdą na jego orbitę – wykonają wokół niego pojedynczą pętlę, by grawitacja Srebrnego Globu sama “zawróciła” ich w stronę Ziemi. Okna startowe dobrano tak, aby misja ta pobiła rekord najdalszego lotu człowieka w kosmos, należący dotąd do załogi Apollo 13.

– Kluczowe badania naukowe: Podczas trwającego dziesięć dni lotu, załoga będzie badać wpływ silnego promieniowania kosmicznego na ludzkie zdrowie (m.in. pobierając próbki krwi i śliny oraz używając chipów tkankowych), a detektor LIDAL stworzy trójwymiarową mapę promieniowania wewnątrz kabiny.

– Nowe technologie: Misja to także test nowoczesnej łączności laserowej (system O2O), która w przyszłości ma zapewnić znacznie szybszy transfer danych z okolic Księżyca.

– Ekstremalny powrót: Całość zakończy się wejściem w ziemską atmosferę z prędkością niemal 40 tysięcy kilometrów na godzinę i lądowaniem na spadochronach na wodach Oceanu Spokojnego.

Głównym zadaniem Artemis II jest ostateczne potwierdzenie, że statek Orion i rakieta SLS są gotowe, by w kolejnym kroku (Artemis III) postawić człowieka na powierzchni Księżyca.

Zapnijcie pasy i zobaczcie, jak wygląda najważniejszy lot kosmiczny naszej dekady. Zapraszam na film! 🌕✨

Linki:
Nowa książka już w przedsprzedaży!
https://naukatolubie.store

Scenariusz i montaż: Krzysztof Kurdyła

00:00 Liftoff!
01:25 Maszyna i ludzie
03:00 Czym jest program Artemis
04:42 Co testuje Artemis II
08:00 Co będą robić astronauci
12:06 Niebezpieczny powrót
14:00 Najpoważniejsza krytyka
18:08 Misja wysokiego ryzyka

* Odcinek powstał dzięki wsparciu Widzów: zrzutka.pl/NaukaToLubie

Jeśli podobają Ci się moje filmy zasubskrybuj mój kanał!
http://youtube.com/naukatolubie?sub_confirmation=1

źródło: youtube/ Nauka. To Lubię