W kontekście ostatnich aktów sabotażu na polskiej kolei, które miały miejsce w połowie listopada 2025 roku, rośnie znaczenie zaawansowanych systemów bezpieczeństwa. Monitoring infrastruktury kolejowej w Polsce jest realizowany poprzez połączenie pracy ludzkiej z nowoczesnymi technologiami, aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo ruchu pociągów.
Dwutorowy System Kontroli
1. Czynnik Ludzki: Kluczową rolę odgrywają toromistrzowie i dróżnicy obchodowi, którzy regularnie sprawdzają stan techniczny nasypów, podkładów kolejowych, trakcji, sygnalizacji oraz samych szyn. Wykryte nieprawidłowości są natychmiast zabezpieczane i zgłaszane obsłudze technicznej do usunięcia.
2. Systemy Automatyczne i Półautomatyczne: PKP Polskie Linie Kolejowe (PLK) wykorzystują zaawansowane pojazdy i czujniki do ciągłego nadzoru stanu torów i taboru.
Wagony Defektoskopowe i AOT
- Wagony Defektoskopowe: To mobilne laboratoria na torach, które cyklicznie (od jednego do kilku razy w roku, zależnie od obciążenia linii) sprawdzają geometrie toru, stan szyn, sieci trakcyjnej oraz podkładów. Wykorzystują do tego bezdotykowe technologie pomiarowe, takie jak lasery i kamery, działając z prędkością do 120 km/h, bez zakłócania ruchu pociągów.
- Automatyzacja Obchodów Torów (AOT): PLK planuje rozbudowę systemu kontroli o projekt AOT, na który przeznaczono 244 miliony złotych. Ma on wprowadzić nowe pojazdy diagnostyczne oraz specjalistyczne oprogramowanie. Docelowo, w pełni wdrożony do 2033 roku, umożliwi szerszą analizę danych i wizualną kontrolę nasypów.
Urządzenia Detekcji Stanów Awaryjnych Taboru (DESAT)
System DESAT, liczący w 2022 roku ponad 230 urządzeń, umieszczony jest przy szynach. Jego czujniki (podczerwieni i światłowodowe) badają:
- Temperaturę łożysk i elementów hamulców przejeżdżających pociągów.
- Nacisk pojazdu na szyny.
Informacje o usterkach są automatycznie przekazywane dyżurnym ruchu. Stan alarmowy oznacza natychmiastową konieczność zatrzymania składu, by wyłączyć uszkodzony wagon lub lokomotywę, zapobiegając zagrożeniu i opóźnieniom.
System Monitoringu Obiektów Kolejowych (SMOK)
SMOK to system kamer nadzorujący kluczowe punkty infrastruktury, przede wszystkim przejścia i przejazdy kolejowe (kategorii A, B i F), a także dworce i perony. SMOK:
- Wykrywa ruch i przesyła alarmy do operatora.
- Umożliwia podgląd na żywo w jakości Full HD (wersja SMOK 2IPA).
- Może rozpoznawać tablice rejestracyjne.
- Oferuje dwukierunkową komunikację głosową (interkom), pozwalając operatorowi ostrzegać osoby nielegalnie przechodzące pod szlabanami.
Wszystkie te systemy współpracują z centralnym systemem informatycznym, umożliwiając kompleksowe śledzenie i analizę stanu technicznego całej sieci kolejowej.
Po niedawnych aktach sabotażu na polską infrastrukturę kolejowa, pojawia się wiele pytań o to, jak bezpieczne są torowiska i pociągi w naszym kraju. Chociaż nie da się oczywiście zapobiec wszystkim niespodziewanym wydarzeniom, to już teraz na straży bezpieczeństwa m.in. w PKP stoi całkiem dużo systemów i technologii. W tym materiale przyglądamy się tym najważniejszym.
Od monitoringu torów i kół w pociągach, bo dbanie o przejazdy kolejowe i odpowiednią synchronizację połączeń — zabezpieczenia kolei mają wiele poziomów i zbieżnych celów.
źródło: youtube/ Komputer Świat





