Mijający tydzień w Pałacu Prezydenckim przyniósł serię ważnych decyzji legislacyjnych. Choć Prezydent Andrzej Duda złożył podpis pod 12 ustawami (dotyczącymi m.in. Kodeksu pracy czy bezpieczeństwa na Bałtyku), to uwaga opinii publicznej skupia się na trzech ustawach, które zostały przez niego zawetowane. Głowa państwa ostro sprzeciwiła się rozwiązaniom, które w jego ocenie zagrażają wolności słowa, autonomii nauki oraz prawom konsumentów.
Oto szczegóły decyzji Prezydenta, które mogą mieć kluczowy wpływ na kształt polskiego prawa w najbliższych miesiącach.
Weto wobec DSA: Stop dla „Ministerstwa Prawdy”
Najgłośniejsze weto dotyczy ustawy wdrażającej unijne rozporządzenie o usługach cyfrowych (Digital Services Act). Choć ustawa miała w założeniu chronić użytkowników, w tym dzieci, Prezydent wskazał na niebezpieczne „wrzutki legislacyjne”, które mogłyby doprowadzić do administracyjnej cenzury.
Andrzej Duda w swoim orędziu użył bardzo mocnych porównań, zestawiając proponowane mechanizmy z „Ministerstwem Prawdy” z powieści George’a Orwella „Rok 1984”. Główne zarzuty wobec ustawy to:
- Władza urzędników, a nie sądów: Decyzje o tym, co wolno publikować w sieci, podejmowaliby urzędnicy podlegli rządowi, a nie niezawiśli sędziowie.
- Trudna ścieżka odwoławcza: Obywatel miałby zaledwie 14 dni na złożenie sprzeciwu wobec decyzji urzędnika, co stawia go na straconej pozycji w walce z aparatem państwowym.
- Finansowanie „zaufanych sygnalistów”: Ustawa przewidywała publiczne finansowanie podmiotów, które miałyby wskazywać „nieprawomyślne” treści.
Prezydent podkreślił, że dobro dzieci zostało wykorzystane jako „cyniczny parawan” do przemycenia przepisów ograniczających wolność słowa. Jednocześnie zaprosił Ministerstwo Cyfryzacji do współpracy nad nowym, konstytucyjnym projektem, który można przygotować w ciągu dwóch miesięcy.
Nauka dla naukowców, nie dla polityków
Drugie weto zablokowało ustawę o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Prezydent stanowczo sprzeciwił się próbom upolitycznienia sfery badawczej. Według Andrzeja Dudy, nowe przepisy dawałyby rządzącym wolną rękę w nominowaniu i usuwaniu naukowców oraz przejmowaniu instytutów badawczych na „polityczne zawołanie”.
Weto ma na celu ochronę autonomii środowiska akademickiego przed zastraszaniem i centralizacją. Prezydent zaznaczył, że innowacyjność wymaga wolności myślenia i odwagi, a nie strachu przed ministrem.
Ochrona konsumentów na rynku ubezpieczeń
Trzecia zablokowana ustawa dotyczyła rynku ubezpieczeń. W tym przypadku Prezydent stanął w obronie słabszych uczestników rynku – konsumentów, osób starszych i wykluczonych cyfrowo. Odrzucone przepisy faworyzowałyby duże korporacje, wprowadzając ryzykowne rozwiązania komunikacyjne. Przeoczenie jednego SMS-a, e-maila czy powiadomienia w aplikacji mogłoby skutkować utratą prawa do odszkodowania. Prezydent przypomniał, że rolą państwa jest ochrona obywatela przed nieuczciwymi praktykami, a nie ułatwianie życia wielkim firmom.
Decyzje Prezydenta są jasnym sygnałem, że ustawy naruszające konstytucyjne wolności obywatelskie – wolność słowa, nauki i prawa konsumenckie – nie znajdą akceptacji, niezależnie od intencji rządzących.
Prezydent: W tym tygodniu podpisałem kolejnych dwanaście ustaw przekazanych przez Marszałka Sejmu. To ważne zmiany w kodeksie pracy, planach inwestycyjnych gmin, w bezpieczeństwie Bałtyku czy ustawa porządkująca funkcjonowanie spółdzielni mieszkaniowych.
Łącznie już 144 razy mój podpis znalazł się pod ustawami skierowanymi do mnie przez Parlament.
Dziś, jednak, po raz kolejny, muszę powiedzieć : są granice, których przekroczyć nie wolno. Dlatego zdecydowałem o trzech ustawowych wetach.
Więcej: https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wydarzenia/prezydent-podpisal-osiem-ustaw-trzy-zawetowal,112911
źródło: youtube/ Prezydent RP





