W programie „Polska” podjęto debatę o przyszłości polskiego systemu emerytalnego, koncentrując się na kwestii zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn oraz dramatycznych wyzwaniach demograficznych. Profesor Elżbieta Mączyńska (SGH) i doktor Andrzej Sadowski (Centrum im. Adama Smitha) przedstawili przeciwstawne perspektywy na temat natury kapitału emerytalnego, konieczności dłuższej pracy i problemów z brakiem rąk do pracy.
Zrównanie wieku emerytalnego a krzywda kobiet
Profesor Mączyńska wskazuje, że choć w większości krajów Zachodu wiek emerytalny dla kobiet i mężczyzn został zrównany, w Polsce utrzymuje się 5-letnia różnica. Podkreśla, że przy obecnym systemie kapitałowym kobiety są podwójnie pokrzywdzone:
- Krótszy staż pracy: Przechodząc wcześniej na emeryturę, gromadzą relatywnie mniejszy kapitał.
- Niższe wynagrodzenia i przerwy rodzinne: Urlopy macierzyńskie i opieka nad dziećmi (w czasie których mężczyźni mogą się dokształcać i awansować) oraz utrzymująca się, choć mniejsza, różnica płac między płciami wpływają na mniejszy kapitał początkowy.
- Wysokość emerytury: Im wcześniej przechodzi się na emeryturę, tym mniejszy zgromadzony kapitał jest dzielony przez większą liczbę lat życia pozostałych do przeżycia, co skutkuje niższym świadczeniem.
Jednocześnie Mączyńska uspokaja, że ZUS nigdy nie zbankrutuje, ponieważ budżet państwa jest „budżetem ostatniej szansy”. Zwraca jednak uwagę, że wydłużenie życia ludzkiego wymusza ten sam proces co w innych krajach – stopniowe wydłużanie wieku emerytalnego (tzw. suwak emerytalny).
Absurd systemu składkowego i fikcja kapitału
Doktor Sadowski kwestionuje podstawy polskiego systemu emerytalnego, twierdząc, że nie ma w Polsce systemu kapitałowego, a obywatele mają na kontach ZUS jedynie „zapisy księgowe”. Pieniądze pobierane w składkach są natychmiast wydawane na bieżące zobowiązania (system repartycyjny).
- Dramat Demograficzny: Polska jest na niepokojąco szybkiej drodze demograficznej, porównywalnej z Japonią i Koreą Południową, co prowadzi do wymierania i braku rąk do pracy. W krajach skandynawskich trwają już prace nad podniesieniem wieku emerytalnego nawet do 70 lat.
- Emerytura nie ze składki: Wskazuje, że emerytura nie jest zawsze powiązana ze składką, a sędziowie, prokuratorzy i wojskowi otrzymują świadczenia bezpośrednio z budżetu państwa (system nowozelandzki), co jest rozwiązaniem prostszym i lepszym, które powinno być stosowane dla wszystkich obywateli.
- Karanie emerytów: Krytykuje obecne przepisy, które karzą dodatkowymi podatkami emerytów za podejmowanie pracy, co jest „niemoralne i niewłaściwe” w obliczu zapaści demograficznej i braku kadr.
Starsi pracownicy i marnowanie potencjału
Eksperci zgodnie wskazują, że kluczową kwestią jest umożliwienie i zachęcanie do dłuższej pracy, szczególnie w kontekście wydłużającego się życia i dobrego stanu zdrowia seniorów.
- Bariery dla seniorów: Pracodawcy często niechętnie zatrudniają osoby po 50. roku życia z powodu „kultu młodości” i braku programów senioralnych w firmach. Jest to marnotrawstwo potencjału osób, które chciałyby i mogłyby pracować dłużej.
- Brak pracy a wykluczenie: Mimo niskiego bezrobocia, w Polsce istnieją całe regiony z dwucyfrowym bezrobociem i wykluczeniem transportowym, co sprawia, że przedsiębiorcy czasami łatwiej zatrudniają imigrantów z Nepalu czy Pakistanu niż własnych, odległych obywateli.
- Sztuczna Inteligencja: Choć AI budzi obawy o miejsca pracy, dane historyczne z rewolucji przemysłowej wskazują, że na jedno zlikwidowane miejsce pracy powstaje co najmniej 1,3 nowego w innych sektorach.
00:00 Wprowadzenie
00:51 – Czy kobiety powinny pracować tak długo jak mężczyźni (do 65. roku życia)?
11:01 – Jeśli mamy pracować dłużej, to kto konkretnie powinien pracować dłużej?
17:17 – Czu AI zastąpi ludzi?
23:25 – Zawody mundurowe a wiek emerytalny
26:56 – Emerytura obywatelska w Nowej Zelandii
28:06 – Czy powinniśmy szeroko otworzyć granice na imigrantów?
Program Dobry Wieczór Polsko był rozmową o emeryturach: czy zrównać wiek kobiet i mężczyzn, jak działa (albo nie działa) polski system emerytalny i co z katastrofą demograficzną.
Prof. Elżbieta Mączyńska tłumaczyła logikę systemu opartego na „kapitale emerytalnym”, wskazywała na podwójne „ukarane” kobiet (krótsza praca, przerwy na dzieci, niższe płace) i na marnowanie potencjału seniorów przez pracodawców oraz brak polityki senioralnej i przestrzennej.
Dr Andrzej Sadowski ripostował, że nie ma żadnego realnego kapitału – tylko zapisy księgowe finansowane bieżącymi składkami, emerytów karze się podatkami za dalszą pracę, a Polska starzeje się jak Japonia i Korea. W tle przewijał się wątek: czy będziemy pracować „do śmierci”, czy raczej zmieni się cały model systemu emerytalnego (w stronę np. rozwiązań nowozelandzkich).
Więcej informacji na: http://www.polsatnews.pl/
Polub nasz profil na Facebooku:
https://www.facebook.com/polsatnewspl
Polub nasz profil na Instagramie:
https://www.instagram.com/polsatnews.pl/
Polub nasz profil na X:
https://x.com/PolsatNewsPL
źródło: youtube/ polsatnews.pl
Podobne wpisy:
“Ministra” równości: Nie będzie zrównania wieku emerytalnego | Przegląd Idei #99 (08.01.2023) – Szymon mówi
Historia dezinformacji | Kiedy kłamstwo staje się bronią? – Wojna Idei
Najman vs Murański staje się faktem. Clout mma 4 – Marcin Najman Official
Andrzej Duda: 14. emerytura wchodzi na stałe #shorts – Wirtualna Polska
Pokonaj 7 Wyzwań aby Wygrać $50,000! – czvjnik
Koło Fortuny Decyduje o Służbie: Finał Chaotycznych Wyzwań Ekipy Czajnika